Historie

Historie Arnhem rond 1800

Arnhem heeft een rijke historie. Nadat de stad in 1829 officieel zijn status als vesting had verloren werd rond 1830 begonnen met het slechten van de wallen. Daarnaast met het omvormen van de oude vestinggordel tot een voorname omgeving met parken en waterpartijen. Rond 1850 ontstaat grote behoefte aan nieuwe bouwgrond voor de gegoede stand. In dit kader werd aan stadsbouwmeester Hendrik Jan Heuvelink sr. (1806-1867) opdracht gegeven voor een “Plan tot den uitleg van de stad Arnhem”.

De historie van De Vergaderie begint op 1865. Bij aankoop van de grond door de gezusters Rijers. De voorgevels van de herenhuizen aan de Velperbuitensingel zijn op de stad gericht. Langs de oude singelgrachtstructuur. Dit had als doel de destijds sloppenwijken en het spoor in het Spijkerkwartier zo veel mogelijk aan het oog te onttrekken. Timmerman en architect (eigenbouwer) Heilbartus Cornelis Berends (1815-1889) was vermoedelijk verantwoordelijk voor het ontwerp en de bouw van de huizen aan het begin van de Velperbuitensingel (nrs. 1-9). Waarschijnlijk is hij ook betrokken geweest bij de bouw van het herenhuis aan de Velperbuitensingel 20. Het tegenwoordige rijksmonument heeft kleurrijke bewoners gekend die belangrijk waren voor de historie van de stad.

Ontdek de mogelijkheden

Vergaderen tussen de kunstschatten uit 1865? Volledig verzorgd en met aandacht voor jouw gezelschap?

Offerte aanvragen
Gezusters Reijers

De eerste bewoners

Uit de akte van levering uit 1865 blijkt dat de gezusters Reijers, beiden zonder beroep of maatschappelijke betrekking, eigenaars werden van het stuk grond waarop zij het herenhuis lieten bouwen. Anna Geertruida Recella overleed in 1888. Haar zus Hendrika Martina in 1868. De comparante verkoopster, Elisabeth Broekman, kreeg de woning in eigendom bij akte van scheiding op 20 februari 1892. Samen met Albertus Christiaan Jansen verkochten zij de woning op 1 augustus 1895 aan koopman Friedrich Anton Bother voor € 13.000,- onder verplichting om ‘gestand te doen de overeenkomstige huur over het verkochte aangegaan met den Heer H. Kooij Junior tot den eersten Mei 1896 tegen 850 gulden ’s jaars, welke huurpenningen door den kooper worden genoten vanaf heden’. Op 30 juli 1896 koopt koopman / houthandelaar Hendrik Kooij Junior het pand aan voor hetzelfde bedrag.

Hendrik Kooij heeft niet alleen veel betekend voor de historie van het herenhuis, maar ook voor de historie van de stad Arnhem.

Art Nouveau

Hendrik Kooij

Het is Hendrik Kooij die het huis met zijn vrij sobere gestucte voorgevel moderniseert. Toen is de huidige, rijk, gedetailleerde voorgevel ontstaan. Echter met behoud van de oude gevelindeling en vensterkozijnen. De gevel is vormgegeven in een mengvorm van oudere en voor die periode moderne stijlkenmerken. Dit wordt als overgangsarchitectuur bestempeld. In de vormgeving zijn bijvoorbeeld elementen uit de geometrische Art Nouveau herkenbaar. Bij de verbouwing is gelijktijdig de derde bouwlaag verhoogd. Daarnaast is een nieuwe, hogere kap aangebracht. Ook inpandig heeft hij, met name in de tweede bouwlaag, verfraaiingen aangebracht. Onder andere geheel nieuwe plafonds: een combinatie van beschilderd doek, houtsnijwerk (leeuwenkoppen) en plafondlijsten. Verder realiseert Kooij schouwen met sierwerk, karakteristieke deuren en lambrisering in geometrische Art Nouveau stijl. Zijn liefde voor zijn beroep en bedrijf, de Nieuwe Russische Houthandel, blijkt uit het gebruik van luxe, alleen geolied hout voor schouwen, lambriseringen, deuren, betimmeringen en plafondlijsten.

Onverwoestbaar

Oorlog

Wat er tijdens de oorlog gebeurd is met het herenhuis, is onbekend. De historie vertelt dat Arnhemmers indertijd geëvacueerd zijn. Het huis heeft in ieder geval geen verwoestende oorlogsschade opgelopen. Ondanks dat het dicht bij de vuurlinie lag. De John Frostbrug ligt immers op steenworp afstand. Op 15 juli 1948 verkoopt de oudste zoon, Hendrik Kooij Hz, thans kopman én ambtenaar bij het Beheersinstituut het herenhuis aan de Velperbuitensingel. Met bijhorend kantoorpand aan de Spijkerstraat 3. In 1914 heeft Kooij overigens dat kantoorpand erbij gekocht. Tegenwoordig is het een horecagelegenheid. De zoon woont tijdens de verkoop elders in Arnhem.

Meer over Hendrik Kooij

Na de oorlog

De nieuwe eigenaresses zijn de weduwe Carolina Maria Berkhoff en haar dochter en kantooremployee Emma Cecilia Maria Thijssen. Opmerkelijk detail in de akte: ‘De koopsters hebben recht op een bijdrage in de oorlogsschade en de tegemoetkoming in herstelkosten, zoals deze door de Staat nu of in de overeenkomst worden of zullen worden gegeven. Ze verbinden zich bovendien om de herstelplicht over te nemen. Ook zijn in de koop alle vaste wastafels en het bad op de eerste etage inbegrepen.’ Voor die tijd waren dergelijke faciliteiten vooruitstrevend te noemen. De aankoopprijs was 29.500 ouderwetse guldens. Nog geen tien jaar wonen de dames in het huis. Lees hier meer over de historie.
Twee verschillende

Vergaderruimtes

Vergaderlocatie
De Vergaderie

De vergaderie is dé vergaderlocatie van Arnhem. Het elegante rijksmonument uit 1865 ademt sfeer uit. Inspirerend en bijzonder gastvrij.

Over ons

Hartelijk dank voor de fijne gastvrijheid op en in een inspirerende omgeving.

Rijkswaterstaat
© 2020. Alle rechten voorbehouden
Open chat
Direct contact?